Orion – Orion (Ori)

Orion to chyba jeden z najbardziej znanych gwiazdozbiorów nieba, a w szczególności zimowego. Leży na równiku niebieskim, więc jest widziany z każdej szerokości geograficznej na Ziemi. Jego charakterystyczną sylwetkę tworzy 8 jasnych gwiazd ułożonych na kształt podobnych do klepsydry. Tego mitycznego myśliwego najlepiej oglądać w połowie lutego około godziny 20, kiedy to góruje nad południowym horyzontem na wysokości około 40º. Podobne miejsce na niebie na początku lutego o godzinie 21 oraz w połowie stycznia o godzinie 22.

Mapka prezentująca położenie gwiazdozbioru Oriona

Gwiazdozbiór Oriona

Myśliwemu nieodłącznie towarzyszą na niebie jego pomocnicy w polowaniach: Mały Pies, oraz Wielki Pies. Natomiast jego najbliższymi sąsiadami na niebie są: Erydan, Bliźnięta, Zając, Jednorożec oraz Byk.

Rigel – β Orionis (Beta Orionis, 19 Orionis)
Rigel to najjaśniejsza gwiazda w gwiazdozbiorze Oriona. Posiada jasność widomą 0,2m i jest to siódma co do jasności gwiazda na niebie. W rzeczywistości Rigel to układ trzech gwiazd, który jest otoczony gazem. Jest to błękitny nadolbrzym, położony 772 lata świetlne od Ziemi. Posiada masę 17 mas Słońca, jego średnica to 60-krotna średnica Słońca, przy tym jest od niego 85000 razy jaśniejszy.

Betelgeuse – α Orionis (Alpha Orionis, 58 Orionis)
Jest to druga co do jasności gwiazda Oriona, i ósma na niebie. Betelgeuse to czerwony nadolbrzym położony 643 lata świetlne od Ziemi. Masę gwiazdy szacuje się na 10-15 mas Słońca, natomiast średnicą na 950-1200 średnicy Słońca. Jest to jedna z kilku nielicznych gwiazd, która obserwowana za pomocą ziemskich teleskopów pokazuje się nam jako tarcza, nie jako punkt. Możemy sobie zatem wyobrazić jak wielka jest ona w rzeczywistości. Gdyby umieścić ją a miejscu Słońca, wypełniłaby Układ Słoneczny aż po orbitę Saturna.

Bellatrix – γ Orionis (Gamma Orionis, 24 Orionis)
Jest to trzecia co do jasności gwiazda Oriona. Świeci z jasnością 1,6m i jest położona 240 lat świetlnych od Ziemi. Jest to gorący, błękitno-biały olbrzym, jedna z najgorętszych gwiazd widocznych gołym okiem. Emituje około 6400 razy więcej światła niż Słońca i jest od niego 8-9 razy cięższa. Za kilka milionów lat zamieni się w pomarańczowego olbrzyma.

Pas Oriona – Mintaka, Alnilam, Alnitak (Delta, Epsilon, Zeta Orionis)
Pas Oriona to jeden z najbardziej znanych asteryzmów na niebie. Jest położony w centralnej części gwiazdozbioru, tworzą go trzy gwiazdy: Mintaka (δ Ori), Alnilam (ε Ori) i Alnitak (ζ Ori).

Pas Oriona na długoczasowej fotografii

Mintaka – δ Orionis (Delta Orionis, 34 Orionis)
Jest to najbardziej na zachód wysunięta gwiazda pasa Oriona. Jest to układ wielokrotny gwiazd. Główny składnik układu to olbrzym typu widmowego B oraz gorąca gwiazda typu O okrążające się wzajemnie z okresem 5,63 dnia powodując zmiany jasności rzędu 0,2m. Układ zawiera kolejną gwiazdę o jasności 7m odległą o 52″, pomiędzy którymi jest bardzo jasna gwiazda czternastej wielkości gwiazdowej. Mintaka położona jest w odległości około 900 lat świetlnych od Ziemi. Główny składnik układu jest 90000 razy jaśniejszy od Słońca i 20 razy od niego cięższy. Prawdopodobnie zakończy swoje życie efektownym wybuchem jako supernowa.

Alnilam – ε Orionis (Epsilon Orionis, 46 Orionis)
Alnilam jest gorącym jasnym błękitnym nadolbrzymem. Posiada jasność 1,7m i położony jest w odległości 1300 lat świetlnych od Ziemi. JEst to środkowa gwiazda w pasie Oriona. Gwiazda jest 375000 razy jaśniejsza od Słońca. Alnilam jest otoczony przez mgławicę refleksyjną NGC1990, chmurę molekularną podświetlaną światłem gwiazdy. Wiatr wiejący z gwiazdy przekracza prędkość 2000km/s. Wiek Alnilama szacuje się na 4 miliony lat. Powoli gwiazda wyczerpuje swoje paliwo wodorowe i w niedalekiej przyszłości zmieni się w czerwonego olbrzyma większego od Betelgeuse a później eksploduje jako supernowa.

Alnitak – ζ Orionis (Zeta Orionis, 50 Orionis)
Alnitak jest układem wielokrotnym położonym w odległości około 700 lat świetlnych od Ziemi. Jasność widoma układu to 1,72m. Jaśniejszy składnik to gorący błękitny nadolbrzym. W rzeczywistości jednak jest to układ podwójny złożony z gwiazdy 28 razy masywniejszej od Słońca, oraz z błękitnego karła, który został odkryty dopiero w roku 1998.

Mgławica Oriona – Messier 42 (M42, NGC 1976)
Mgławica Oriona jest refleksyjną mgławicą położoną na południe od pasa Oriona. Jest jedną z najjaśniejszych mgławic na niebie, którą bez problemu możemy dostrzec gołym okiem. Położona jest 1344 lata świetlne od Ziemi. Jest to najbliższy znany nam region z masywnymi gwiazdami.

M42 – Mgławica Oriona

Trapez (Trapez Oriona)
Jest to bardzo młoda gromada otwarta gwiazd położona w centralnej części Mgławicy Oriona. Pierwsze cztery gwiazdy zostały odkryte przez Galileusza w XVII wieku, natomiast kolejne 8 gwiazd zostało odkrytych w roku 1888. Najjaśniejszych pięc gwiazd rozświetla otaczającą je mgławicę.

Trapez Oriona

Koński Łeb

Mgławica Koński Łeb jest najjaśniejszą ciemną mgławicą w Orionie. Położona jest na południe od gwiazdy Alnitak. Mgławica jest oddalona od Ziemi o 1500 lat świetlnych, po raz pierwszy została odkryta przez Williamina Fleminga w 1888 roku.

Mgławica Koński Łeb