Sekstans – Sextans (Sex)

Sekstans jest niewielkim gwiazdozbiorem położonym na równiku niebieskim, przez co widać go niemal z każdej szerokości geograficznej, za wyjątkiem najwyższych szerokości, zarówno północnej, jak i południowej. Gwiazdozbiór graniczy z Lwem, Pucharem i Hydrą, w Polsce widoczny jest wiosną, gdzie góruje na wysokości około 35° nad horyzontem. Najlepszym okresem do obserwacji tego niepozornego gwiazdozbioru jest połowa marca w okolicach godziny 23, a także miesiąc później w okolicach godziny 22. Problemem z jego odnalezieniem na niebie może być fakt, że najjaśniejsza gwiazda ma jasność 4,5m, pozostałe zaś gwiazdy tworzące jego kształt mają jasność około 5m. Przez to z miasta możemy w ogóle go nie dostrzec, za to na ciemnym niebie nie będzie to stanowiło dla nas żadnego problemu. Najprostszą drogą do Sekstansu będzie przedłużenie w kierunku południowym linii łączącej gwiazdy η Leo oraz α Leo. Na Sekstans trafimy 12 ° na południe od Regulusa (α Leo). Sekstans na niebie zajmuje powierzchnię 314 stopni kwadratowych, co klasyfikuje go na 47. miejscu pod względem zajmowanej powierzchni. Warto wspomnieć o fakcie, że ta niewielka konstelacja trafiła na niebo dzięki polskiemu astronomowi Janowi Heweliuszowi w roku 1687.Sekstans

Sekstans


Najjaśniejsze gwiazdy

α Sextantis (alpha Sextantis)

Najjaśniejsza gwiazda tej konstelacji to biały olbrzym o jasności 4,5m, który położony jest od Ziemi w odległości 287 lat świetlnych. Jest 122 razy jaśniejsza od Słońca i 3 razy od niego masywniejsza. Astronomowie szacują jej wiek na 300 milionów lat.

γ Sextantis (gamma Sextantis)

Jest to potrójny układ gwiezdny. Całkowita jego jasność to 5,1m i położony jest od Ziemi w odległości 262 lat świetlnych. Układ stanowi ciasna para gwiazd odległych od siebie o 0,38″ i jasnościach 5,8m oraz 6,2m, trzeci składnik o jasności 12m położony jest w odległości 36″ od pary.

β Sextantis (beta Sextantis)

Jest to błękitno-biały karzeł o jasności 5,0m położony w odległośc 345 lat świetlnych od Ziemi.

δ Sextantis (delta Sextantis)

To kolejny błękitno-biały karzeł o jasności 5,2m. Leży w odległości 300 lat świetlnych od Ziemi.

ε Sextantis (epsilon Sextantis)

Jest to żółto-biały olbrzym o jasności 5,3m położony 183 lata świetlne od Ziemi.


Obiekty głębokiego nieba

NGC3115 – galaktyka soczewkowata

Galaktyka NGC3115, źródło: oneminuteastronomer.com

Jest to galaktyka soczewkowata położona w południowej części gwiazdozbioru. Najłatwiej będzie nam ją odnaleźć mniej więcej w połowie drogi na linii łączącej gwiazdy γ Sex oraz ε Sex. Spoza miasta obie gwiazdy bez problemu dostrzeżemy gołym okiem, a galaktyka znajduje się niemal idealnie po środku na tej linii. Galaktyka posiada jasność 8,9m i rozmiary 7,3′ x 3,4′ i bez problemu jest widoczna w niewielkim teleskopie. Odległość galaktyki to 31,5 miliona lat świetlnych. Jest ona położona do nas krawędzią dysku. Jest to najbliższa nam galaktyka, która w centrum posiada czarną dziurę o masie miliarda mas Słońca. Znajdujące się w niej gwiazdy to przeważnie gwiazdy stare, przez co nie ma w niej większej ilości pyłu i gazu, z których mogłyby się formować nowe gwiazdy.

NGC3115


NGC3169 i NGC3166 – galaktyki spiralne

Galaktyki NGC3169 i NGC3166, źródło: dso-browser.com

Są to dwie galaktyki spiralne położone na niebie w odległości zaledwie 7′. Jak je odnaleźć? Zacznijmy nasze poszukiwania od gwiazdy α Sex. Niecałe 4° na północ od niej odnajdziemy widoczną z trudem gołym okiem spoza miasta gwiazdę 13 Sex o jasności 6,4m. Galaktyki leżą niecałe 3° na wschód od tej gwiazdy, tworząc razem z α Sex oraz 13 Sex trójkąt prostokątny z kątem prostym przy 13 Sex. Galaktyka NGC3169 posiada jasność 10,2m i rozmiary kątowe 4,2’x2,9′. Natomiast NGC3166 ma jasność 10,4m oraz rozmiary 4,8’x1,9′.
NGC3169 leży w odległości 70 milionów lat świetlnych od Ziemi, NGC3166 zaledwie 50000 lat świetlnych od swojej koleżanki. Obie galaktyki oddziałują na siebie grawitacyjnie i w przyszłości najprawdopodobniej połączą się w jedną większą galaktykę.

NGC3169 i NGC3166


Jeden z Czytelników zachęcony opisem tych galaktyk postanowił wykonać ich zdjęcie. Podzielił się nim z nami i dlatego poniżej je prezentuję. Cieszy fakt, że wpisy zachęcają do działania na niebie z teleskopami, aparatami fotograficznymi. Jeśli macie inne swoje zdjęcia opisywanych obiektów, przyślijcie je do mnie, wtedy też zostaną opublikowane.

NGC 3169 3166

Galaktyki NGC3166 i NGC3199. Autorem zdjęcia jest Ryszard Siwiec.
Parametry zdjęcia: ekspozycja 300 sekund, Planewave 12.5” CDK na Paramount ME + QSI 583 WSG


Oznaczenie
R.A. (J2000)
DEC (J2000)
Jasność
Rozmiar
NGC3115
10h05m12s
-07°47’45”
8,9m
7,3’x3,4′
NGC3169
10h14m12s
+03°28’00”
10,2m
4,2’x2,9′
NGC3166
10h13m48s
+03°26’00”
10,4m
4,8’x1,9′

Poczytaj także: