Lew – Leo (Leo)

Gwiazdozbiór Lwa położony jest na północnej półkuli nieba, i należy do dwunastu wiazdozbiorów Zodiaku. Jak większość gwiazdozbiorów północnej półkuli nieba po raz pierwszy został saktalogowany przez Ptolemeusza i II wieku. W gwiazdozbiorze tym znajduje się kilka ciekawych obiektów dostępnych dla obserwacji amatorskich, ale o tym nieco później.

Gwiazdozbiór Lwa kojarzy się oczywiście z wiosną. Najlepiej obserwować jest go w połowie kwietnia o godzinie 22, kiedt to góruje na wysokości około 50º nad horyzontem. W podobnym położeniu ujrzymy Lwa w połowie marca o godzinie 23. Poniżej mapka przedstawiająca gwiazdozbiór Lwa.

Leo - Leo

Leo – Leo

Sąsiadami Lwa na niebie są: Rak, Warkocz Bereniki, Puchar, Hydra, Lew Mały, Ryś, Sextant, Wielka Niedźwiedzica oraz Panna.

OPIS CIEKAWYCH OBIEKTÓW GWIAZDOZBIORU LWA

Regulus – α Leonis (Alpha Leonis)
Regulus to najjaśniejsza gwiazda konstelacji, jest to również 22. pod względem jasności gwiazda na niebie. Jej jasność widoma wynosi 1,35mag, położona jest od Ziemi w odległości 77 lat świetlnych.
W rzeczywistości jest to układ dwóch par gwiazd. Regulus A to spektroskopowo podwójny system gwiazd złożony z biało-niebieskiej gwiazdy ciągu głównego i białego karła. Układ okrąża wspólny środek masy co około 40 dni.
Regulus B i Regulus C położone sa na niebie w odległości 177″ od Regulusa A. Są to słabe gwiazdy ciągu głównego o jasnościach odpowiednio 8,14mag i 13,5mag. Gwiazdy w rzeczywistości odległe są od siebie o 100 jednostek astronomicznych (1 jednostka astronomiczna to około 150 000 000 km) i okrążają się wzajemnie raz na 2000 lat.

Regulus A to młoda gwiazda (wiek zaledwie kilka milionów lat) jest 3,5 razy cięższa od Słońca. Posiada natomiast bardzo szybki okres obrotu wokół osi, który wynosi 15,9 dnia.

Regulus jest ciekawą gwiazdą z jeszcze jednego powodu. Ponieważ leży niemal na ekliptyce dochodzi do zakryć tej gwiazdy przez Księżyc, zdarzają się też zakrycia gwiazdy przez Merkurego i Wenus.

Denebola – β Leonis (Beta Leonis)
Denebola jest drugą co do jasności gwiazdą w gwiazdozbiorze Lwa. Jest to gwiazda ciągu głównego o jasności 2,1mag, położona 36 lat świetlnych od Ziemi. Denebola ma masą 75% masy Słońca, jest jednak od niego większa, posiada średnicę równą 1,73 średnicy Słońca. Denebola jest stosunkowo młodą gwiazdą i podobnie jak Regulus posiada szybko okres rotacji.

Algieba – γ Leonis (Gamma Leonis)
Algieba jest gwiazdą podwójną. Jej składniki to olbrzym typu widmowego K1 i słabszy towarysz typu G7. Jaśniejszy składnik jest 180 razy jaśniejszy od Słońca, jego jasność wynosi 2,28mag.

Zosma – δ Leonis (Delta Leonis)
Zosma jest gwiazdą rotująca z prędkością 180 km/s, co powoduje wybrzuszenie na jej równiku. Jest to gwiazda ciągu głównego typu widmowego A4, położona około 59 lat świetlnych od Ziemi. Jest nieco większa i nieco gorętsza od Słońca. Za około 600 milionów lat stanie się czerwonym olbrzymem.

Al Minliar – κ Leonis (Kappa Leonis)
Al Minliar jest gwiazdą podwójną o jasności  4,46mag, położoną w odległości 210 lat świetlnych.

Al Jabbah – η Leonis (Eta Leonis)
Eta Leonis jest białym nadolbrzymem typu widmowego A0, położoną w odległości 2000 lat świetlnych od Ziemi. Pomimo, iż widziana z Ziemi wydaje się być słabą gwiazdą, w rzeczywistości jest 5600 razy jaśniejsza od Słońca.

Adhafera – ζ Leonis (Zeta Leonis)
Jest to gwiazda podwójna ale tylko wizualnie. Składniki leżą na niebie w odległości 5′, jednak w rzeczywistości są od siebie odległe 175 lat świetlnych.

R Leonis
Jest to czerwony olbrzym typu widmowego M8. Jest to gwiazda zmienna z zakresem zmienności od 4,4mag do  11,3mag. Okres zmienności gwiazdy wynosi 312 dni. W maksimum blasku jest widoczna gołym okiem, jednak żeby obserwować ją w minimum jasności należy użyć teleskopu o średnicy co najmniej 10cm.

OBIEKTY GŁĘBOKIEGO NIEBA
Najbardziej znanymi obiektami głębokiego nieba w gwiazdozbiorze Lwa są chyba galaktyki M65, M66, M95, M96, M105, ale po kolei.

Messier 65 (M65, NGC 3623)
Jest to galaktyka spiralna o jasności 10,2mag. Położona około 35 milionów lat świetlnych od nas. Została odkryta przez Charlesa Messiera w 1780 roku. Wraz z galaktyką M66 oraz NGC3628 tworzy tzw. Tryplet Lwa.

Messier 66 (M66, NGC 3627)
To również galaktyka spiralna odkryta przez Messiera w 1780 roku. Galaktyka posiada jasność 10,2mag i położona jest w odległości 36 milionów lat świetlnych. Średnica galaktyki to około 95000 lat świetlnych.

tryplet1

Zdjęcie Trypletu Lwa. Źródło: Internet.

Messier 95 (M95, NGC 3351)
Jest to galaktyka spiralna z poprzeczką. Jej jasność to 11,4mag, a odległość od Ziemi wynosi 38 milionów lat świetlnych. W marcu 2012 roku obserwowano w niej wybuch supernowej.

Messier 96 (M96, NGC 3368)
Jest to kolejna galaktyka spiralna w gwiazdozbiorze Lwa o jasności 10,1mag . Położona jest 31 milionów lat świetlnych od Ziemi.

Messier 105 (M105, NGC 3379)
Jest galaktyką eliptyczną o jasności 10,2mag położoną w odległości 32 milionów lat świetlnych. W jej środku znajduje się supermasywna czarna dziura.

M95, M96, M105

Grupa galaktyk M95, M96, M105. Źródło: Internet.

Wszystkie opisane tutaj obiekty głębokiego nieba są możliwe do dostrzeżenia na ciemnym niebie w dużych lornetkach, lub w niewielkich teleskopach. Oczywiście do obserwacji najlepiej nadają się teleskopy o średnicach 20 cm i więcej – wtedy oprócz szarej bladej mgiełki na pewno dostrzeżemy drobne szczegóły galaktyk.