Herkules – Hercules (Her)

Gwiazdozbiór Herkulesa jest położony na północnej półkuli nieba. Nazwano go tak na cześć rzymskiej mitologicznej postaci Herculesa, odpowiednika greckiego Heraklesa. W mitologii Herakles słynny jest z zabicia węża Ladon, strażnika ogrodu Hesperyd. Herkules jest piątą największą konstelacją na niebie, zajmuje powierzchnię 1225 stopni kwadratowych, w jego skład nie wchodzi natomiast żadna gwiazda pierwszej wielkości gwiazdowej.Herkulesa najlepiej obserwować w połowie lipca o godzinie 23, kiedy to góruje niemal w zenicie z charakterystyczną swoją sylwetką. W takim samym położeniu zaobserwujemy Herkulesa na początku sierpnia o godzinie 22.

Poniżej poglądowa mapka pochodząca z programu Cartes du Ciel

kliknij aby powiększyć

W gwiazdozbiorze Herkulesa znajdziemy kilka obiektów wartych uwagi, a dostępnych już przez średniej wielkości lornetkę.

Gromada kulista M13. Źródło: NASA

Pierwszy z nich to gromada kulista M13, znana również jako Gromada Kulista w Herkulesie, oraz Wielka Gromada Kulista. Zawiera on około 300000 gwiazd, posiada rozmiar 20minut kątowych oraz jasność 5,8m.
Gromada jest odległa od Ziemi o około 22000 lat świetlnych. Jej rzeczywista średnica to 145 lat świetlnych. Została odkryta w roku 1714 przez Edmunda Halleya.

W roku 1974 w stronę M13 został wysłany sygnał radiowy z radioteleskopu w Arecibo z informacją, że na Ziemi zamieszkują inteligentne istoty, które chcą nawiązać kontakt z inną cywilizacją. Naukowcy mieli nadzieję, że w tak dużym zagęszczeniu gwiazd jest duża szansa, że sygnał odbierze obca cywilizacja. Jednak zanim odbierzemy od nich ewentualną odpowiedź, minie 45000 lat, gdyż sygnał radiowy podróżuje w jedną stronę 22000 lat.

Gromada kulista M92. Źródło: SEDS

Kolejny ciekawy obiekt, to również gromada kulista, M92. Jest ona położona w północnej części gwiazdozbioru Herkulesa i do jej dostrzeżenia potrzebujemy już niewielkiej lornetki. Odkrył ją w roku 1777 niemiecki astronom Johann Elert Bode. Jasność gromady to 6,3m. Jest odległa od Ziemi o około 27000 lat świetlnych. Astronomowie twierdzą, że jest to najstarsza gromada w Drodze Mlecznej i liczy sobie 14,2 miliarda lat.

Gwiazdozbiór Herkulesa zawiera również kilka wartych uwagi gwiazd.

Kornephoros – β Herculis
Jest to najjaśniejsza gwiazda konstelacji. Jej jasność wynosi 2.8m i jest odległa od Ziemi o 139 lat świetlnych. Jest to gwiazda zmienna zakryciowa (2,76-2,81) jednak zmiany jasności nie są dostrzegalne gołym okiem. Dwie gwiazdy okrążają wspólny środek masy i przesłaniają się nawzajem. Okres orbitalny układu wynosi 410 dni. Większa z gwiazd posiada trzykrotną masą Słońca, natomiast druga 90% masy Słońca.

Rukbalgethi Shemali – τ Herculis
Tau Herculis to błękitny olbrzym. Jasność widoma gwiazdy wynosi 3,9m, natomiast jej odległość od Ziemi to 310 lat świetlnych. Gwiazda jest 700 razy jaśniejsza od Słońca i posiada masę 4,9 masy Słońca. Ciekawostką jest to, że w roku 7400 p.n.e. gwiazda ta była gwiazdą polarną, z powodu precesji osi ziemskiej za 18400 północny biegun nieba znów będzie na nią wskazywał.

Gliese651 – HD 154345
Gwiazda ta jest gwiazdą karłowatą. Jej jasność widoma wynosi 6,7m i jest odległa od Ziemi o 59 lat świetlnych. Ciekawostką jest to, że w okół tej gwiazdy krąży planeta o okresie orbitalnym 9 lat. Została odkryta w roku 2006.
R.A.: 17h 02m 36s
Dec: +47° 04′ 55″

HD155358
Jest to żółty karzeł o widomej jasności 7,3m odległy od Ziemi o 142 lata świetlne. Wokół tej gwiazdy krążą dwie planety. Jedna z nich jest nieco mniejsza od Jowisza, natomiast druga posiada masę połowy masy Jowisza. Planety te są związane ze sobą grawitacyjnie.
R.A.: 17h 09m 35s
Dec: +33° 21′ 21″

 

Comments are closed