Andromeda – Andromeda (And)

Kto z nas nie słyszał o gwiazdozbiorze Andromedy? Zapewne każdemu z nas gdzieś obiła się o uszy nazwa Mgławica Andromedy. O tym za chwilę, tymczasem przedstawiam Wam jesienny gwiazdozbiór Andromedy. Andromeda każdemu miłośnikowi astronomii kojarzy się z jesienią i właśnie Wielką Mgławicą Andromedy. Jest to gwiazdozbiór nieba północnego nazwany tak na cześć mitycznej księżniczki Andromedy – żony greckiego herosa Perseusza. Andromedę odnajdziemy górującą na wysokości około 70° w połowie października około godziny 23, z początkiem listopada o 22, a także w jego połowie o 21. Andromeda towarzyszy na niebie takim gwiazdozbiorom jak Kasjopea, Jaszczurka, Pegaz, Perseusz, Ryby, Trójkąt. Poniżej prezentuję mapkę gwiazdozbioru.

GŁÓWNE GWIAZDY ANDROMEDY

Alpheratz – α Andromedae (Alpha Andromedae)
Najjaśniejsza gwiazda konstelacji. Czasami nazywana Sirrah. Położona w odległości 97 lat świetlnych od Ziemi tworzy układ podwójny z towarzyszem o jasności 2,06mag. Jest to gorąca błękitna gwiazda o masie 3,6 masy Słońca z temperaturą powierzchni około 13500°C.

Mirach – β Andromedae (Beta Andromedae)
Mirach to chłodny czerwony olbrzym położony 200 lat świetlnych od nas. Jego jasność 1900 razy przekracza jasność Słońca i jest 3-4 razy od niego masywniejszy. Ciekawostką jest galaktyka NGC404 (Duch Mirach), która położona jest na niebie zaledwie 7′ od gwiazdy, ale o niej również później.

Almach – γ Andromedae (Gamma Andromedae)
Almach jest trzecią co do jasności gwiazdą konstelacji Andromedy. Odległy od Ziemi 350 lat świetlnych. Jest to również układ podwójny. Jaśniejszy składnik układu to żółty olbrzym, ciemniejszy natomiast to błękitna gwiazda. Na niebie dzieli je odległość 10″. Jest to bardzo widowiskowy układ do obserwacji, w którym wyraźnie widać różnicę barw składników.

OBIEKTY GŁĘBOKIEGO NIEBA

Wielka Mgławica Andromedy – Messier 31 – galaktyka spiralna
Jest to chyba najbardziej znany obiekt mgławicowy na niebie zaraz po Mgławicy Oriona. Messier 31 to galaktyka spiralna położona w odległości 2,5 mln lat świetlnych. Jest to najdalszy obiekt, który można dostrzec gołym okiem. Jest to najbliższa Ziemi galaktyka spiralna. Przypuszcza się, że zawiera około tryliona gwiazd! Warto skierować w jej kierunku chociażby lornetkę, aby wyraźnie dostrzec jej kształt. Posiadacze teleskopów o średnicy powyżej 10cm mogą pokusić się o odszukanie w jej pobliżu galaktyk satelitarnych – M32 i M110.

 

Galaktyka M31, źródło: Andreas Schnabel

Warto w tym miejscu wspomnieć o rozmiarach kątowych galaktyki. Ponieważ rozmiary kątowe M31 wynoszą 3°, jest więc ona zatem 6 razy większa od średnicy tarczy Księżyca. Niestety obserwując ją przez lornetkę czy teleskop zdołamy dostrzec tylko najjaśniejszą centralną część galaktyki o rozmiarach przekraczających 1°. Mgławicę Andromedy w pełnej okazałości możemy dostrzec tylko na długoczasowych fotografiach. Poniżej zdjęcie prezentujące rzeczywiste rozmiary galaktyki w porównaniu do rozmiarów Księżyca na niebie (dzięki Marcin za sugestię).

M31 i Księżyc – porównanie rozmiarów kątowych. Źródło: Internet

NGC752 – gromada otwarta
Kolejnym ciekawym obiektem jest gromada otwarta NGC752. Jest to obiekt dostępny obserwacjom już dla niewielkich lornetek. Jednak warto ku niemu skierować nieco więcej niż lornetkę. Zobaczymy wtedy bogatą gromadę otwartą.

Gromada otwarta NGC752, źródło: univie

NGC404 – galaktyka soczewkowata
Jak wspominałem wcześniej jest to galaktyka położona w odległości zaledwie 7′ od gwiazdy Mirach. Posiadacze teleskopów o średnicy 15cm i więcej mogą próbować ją odnaleźć. Przez teleskop 20cm widać ją bez problemu obok Mirach – i faktycznie wygląda niczym jej duch. Galaktyka położona jest w odległości około 10 milionów lat świetlnych od nas.

Comments are closed